ใบเสร็จแสดงทุกบรรทัด 0.33 แต่ยอดรวมขึ้น 1.00 ลูกค้ากดเครื่องคิดเลขได้ 0.99 แล้วถามว่าคิดเงินผิดหรือเปล่า — ปัญหานี้ไม่ได้เกิดจากสูตรผิด แต่เกิดจากการ "ซ่อนทศนิยม" แทนการปัดจริง
ROUND และเพื่อน ๆ ปัดตัวเลขที่ค่าจริง ไม่ใช่แค่หน้าตา บทความนี้แยกให้เห็นว่าเมื่อไหร่ต้องปัดจริง และปัดแบบไหนเหมาะกับงานไหน — ตัวอย่างทุกตัวตรวจใน Google Sheets จริงแล้ว
ปัดเศษมี 5 แบบ เลือกตามงาน
| ต้องการ | สูตร | ใช้กับ |
|---|---|---|
| ปัดตามหลักทั่วไป | =ROUND(A2,2) | เงินบาท-สตางค์ ภาษี ค่าเฉลี่ย |
| ปัดขึ้นเสมอ | =ROUNDUP(A2,0) | จำนวนกล่องที่ต้องสั่ง จำนวนรถที่ต้องใช้ |
| ตัดทิ้งเสมอ | =ROUNDDOWN(A2,0) | อายุเป็นปีเต็ม วันลาที่ได้สิทธิ์ |
| ปัดขึ้นให้ลงตัวทีละ X | =CEILING(A2,5) | ตั้งราคาขายลงท้าย 0 หรือ 5 |
| ปัดเป็นหลักร้อย/พัน | =ROUND(A2,-3) | ตัวเลขในรายงานผู้บริหาร |
ตัวเลขตัวที่สองคือ "เหลือทศนิยมกี่ตำแหน่ง" — 2 = สตางค์ · 0 = จำนวนเต็ม · ติดลบ = ปัดทางซ้ายของจุด (-2 = หลักร้อย, -3 = หลักพัน)
ตัวอย่าง 1: ตัวเลขเดียวกัน ปัด 4 แบบ
ภาพจากไฟล์ Google Sheets จริง · เปิดไฟล์ตัวอย่างนี้ (ดูอย่างเดียว — ไฟล์ → ทำสำเนา เพื่อลองแก้)
ดูเป็นตาราง (ก๊อปตัวเลขได้)
| A | B | C | D | E | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | ตัวเลข | ROUND 2 ตำแหน่ง | ROUNDUP เป็นจำนวนเต็ม | ROUNDDOWN เป็นจำนวนเต็ม | CEILING ทีละ 5 บาท |
| 2 | 125.666 | 125.67 | 126 | 125 | 130 |
| 3 | 12.345 | 12.35 | 13 | 12 | 15 |
| 4 | 99.5 | 99.50 | 100 | 99 | 100 |
| 5 | 1,234,567 | 1,234,567.00 | 1,234,567 | 1,234,567 | 1,234,570 |
สูตรในช่องสีฟ้า (ช่วงเช่น C2:C4 = พิมพ์ที่ช่องแรกแล้วลากลง):
- B2:B5
=ROUND(A2,2) - C2:C5
=ROUNDUP(A2,0) - D2:D5
=ROUNDDOWN(A2,0) - E2:E5
=CEILING(A2,5)
ROUND ปัดตามหลักทั่วไป (5 ขึ้นไปปัดขึ้น) · ROUNDUP ปัดขึ้นเสมอ · ROUNDDOWN ตัดทิ้งเสมอ · CEILING ปัดขึ้นให้ลงตัวทีละ 5 เหมาะกับตั้งราคาขาย
ตัวอย่าง 2: ตั้งรูปแบบ ≠ ปัดเศษ (ต้นเหตุยอดรวมไม่ตรง)
ปุ่มลดทศนิยม (.0) บนแถบเครื่องมือ หรือ รูปแบบ → ตัวเลข แค่ซ่อนทศนิยมที่เกินมา ค่าจริงข้างในยังอยู่ครบ และสูตรทุกตัวใช้ค่าจริงนั้นคำนวณ:
ภาพจากไฟล์ Google Sheets จริง · เปิดไฟล์ตัวอย่างนี้ (ดูอย่างเดียว — ไฟล์ → ทำสำเนา เพื่อลองแก้)
ดูเป็นตาราง (ก๊อปตัวเลขได้)
| A | B | C | |
|---|---|---|---|
| 1 | รายการ | ค่าจริงข้างใน (โชว์ 2 ตำแหน่ง) | ปัดด้วย ROUND |
| 2 | ค่าส่วนแบ่ง 1 | 0.33 | 0.33 |
| 3 | ค่าส่วนแบ่ง 2 | 0.33 | 0.33 |
| 4 | ค่าส่วนแบ่ง 3 | 0.33 | 0.33 |
| 5 | รวม | 1.00 | 0.99 |
สูตรในช่องสีฟ้า (ช่วงเช่น C2:C4 = พิมพ์ที่ช่องแรกแล้วลากลง):
- B2:B4
=1/3 - C2:C4
=ROUND(B2,2) - B5
=SUM(B2:B4) - C5
=SUM(C2:C4)
คอลัมน์ B แสดง 0.33 ทุกบรรทัด แต่ยอดรวมขึ้น 1.00 — คนตรวจบวกเองได้ 0.99 แล้วสงสัยว่าผิด เพราะการตั้งรูปแบบแค่ซ่อนทศนิยม ค่าจริงยังเป็น 0.3333… ROUND เปลี่ยนค่าจริง ยอดรวมจึงตรงกับที่ตาเห็น
กฎที่ใช้ได้กับเอกสารที่มีคนอื่นตรวจ (ใบเสร็จ ใบแจ้งหนี้ ภาษี ค่าคอม): ปัดด้วย ROUND ที่ต้นทางทุกบรรทัด แล้วค่อยรวม — ดูตัวอย่าง VAT ทีละบรรทัดในบทความสูตร VAT
ตัวอย่าง 3: ปัดเป็นหลักร้อย หลักพัน หลักล้าน
ภาพจากไฟล์ Google Sheets จริง · เปิดไฟล์ตัวอย่างนี้ (ดูอย่างเดียว — ไฟล์ → ทำสำเนา เพื่อลองแก้)
ดูเป็นตาราง (ก๊อปตัวเลขได้)
| A | B | C | D | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | ยอด | หลักร้อย | หลักพัน | เป็นล้าน (ทศนิยม 1) |
| 2 | 1,234,567 | 1,234,600 | 1,235,000 | 1.2 |
สูตรในช่องสีฟ้า (ช่วงเช่น C2:C4 = พิมพ์ที่ช่องแรกแล้วลากลง):
- B2
=ROUND(A2,-2) - C2
=ROUND(A2,-3) - D2
=ROUND(A2/1000000,1)
รายงานผู้บริหารที่อยากเห็น "1.2 ล้าน" ใช้วิธีหารด้วย 1,000,000 ก่อนแล้วค่อยปัด — หรือถ้าไม่อยากเปลี่ยนค่าจริง ใช้รูปแบบตัวเลขที่กำหนดเอง เช่น 0.0,," ล้าน" (แสดงผลอย่างเดียว ค่าจริงไม่เปลี่ยน)
ข้อผิดพลาดที่เจอบ่อย
ยอดรวมต่างจากบวกเองไป 1 สตางค์
ROUND แล้วยังเห็นทศนิยมยาว
ปัดทีละขั้นแล้วผลเพี้ยน
CEILING กับตัวเลขติดลบได้ผลแปลก
อยากได้ใบเสร็จ / ใบเสนอราคาที่ปัดยอดถูกและออก PDF ให้เอง?
คำถามที่ถามบ่อย
ROUND กับการตั้งรูปแบบทศนิยมต่างกันยังไง?
ตั้งรูปแบบแค่ซ่อนทศนิยมที่เกิน ค่าจริงยังอยู่ครบและถูกใช้คำนวณ ROUND เปลี่ยนค่าจริงให้เหลือตามตำแหน่งที่กำหนด ยอดรวมจึงตรงกับตัวเลขที่ตาเห็น
ปัดขึ้นทุกกรณีใช้สูตรอะไร?
ใช้ =ROUNDUP(A2,0) สำหรับจำนวนเต็ม หรือ =CEILING(A2,5) ถ้าอยากปัดขึ้นให้ลงตัวทีละ 5
ปัดเป็นหลักพันยังไง?
ใส่ตัวเลขติดลบในตัวที่สอง =ROUND(A2,-3) เช่น 1,234,567 เป็น 1,235,000
ปัดเศษสตางค์ให้ลงตัว 25 สตางค์ได้ไหม?
ได้ ใช้ =MROUND(A2,0.25) ปัดไปหาค่าที่ใกล้ที่สุดที่ลงตัวด้วย 0.25 หรือ =CEILING(A2,0.25) ถ้าต้องการปัดขึ้นเสมอ
ROUND ใน Excel กับ Google Sheets เหมือนกันไหม?
ROUND ROUNDUP ROUNDDOWN MROUND ใช้เหมือนกันทุกอย่าง CEILING ก็มีทั้งสองโปรแกรม