หัวหน้าถามว่า "เดือนนี้ยอดโตกี่เปอร์เซ็นต์" "สินค้านี้กำไรกี่เปอร์เซ็นต์" — คำถามง่าย แต่คนตอบผิดเยอะ เพราะเปอร์เซ็นต์แต่ละแบบหารด้วยตัวเลขคนละตัว
บทความนี้แยกเปอร์เซ็นต์ที่ใช้ในงานจริงเป็น 4 แบบ พร้อมตารางตัวอย่างที่ตรวจในไฟล์ Google Sheets จริงแล้วทุกช่อง ใช้ได้ทั้ง Excel และ Google Sheets
หลักเดียวที่ต้องจำ: เปอร์เซ็นต์ = ส่วน ÷ ฐาน
ทุกสูตรเปอร์เซ็นต์คือการหาร สิ่งที่ต่างกันคือ "ฐาน" (ตัวหาร) — ถามตัวเองก่อนเขียนสูตรทุกครั้งว่า เทียบกับอะไร
| คำถาม | สูตร | ฐานคือ |
|---|---|---|
| โตขึ้น / ลดลงกี่ % | =(ใหม่-เก่า)/เก่า | ค่าเก่า (เดือนก่อน ปีก่อน) |
| คิดเป็นกี่ % ของทั้งหมด | =ส่วน/ยอดรวม | ยอดรวมทั้งหมด |
| กำไรกี่ % (Margin) | =(ราคาขาย-ต้นทุน)/ราคาขาย | ราคาขาย |
| บวกกำไรกี่ % (Markup) | =(ราคาขาย-ต้นทุน)/ต้นทุน | ต้นทุน |
| ราคาหลังลด X% | =ราคา*(1-X%) | ราคาเต็ม |
เขียนสูตรเสร็จแล้วตั้งรูปแบบช่องเป็นเปอร์เซ็นต์: เลือกช่อง → รูปแบบ (Format) → ตัวเลข (Number) → เปอร์เซ็นต์ (Percent)หรือกดปุ่ม % บนแถบเครื่องมือ — ค่า 0.15 จะแสดงเป็น 15%
1. เปอร์เซ็นต์การเปลี่ยนแปลง (Growth Rate)
ใช้ตอบคำถาม "เดือนนี้ดีขึ้นหรือแย่ลงเท่าไหร่" — ฐานคือค่าเดิมเสมอ

ภาพจากไฟล์ Google Sheets จริง · เปิดไฟล์ตัวอย่างนี้ (ดูอย่างเดียว — ไฟล์ → ทำสำเนา เพื่อลองแก้)
ดูเป็นตาราง (ก๊อปตัวเลขได้)
| A | B | C | |
|---|---|---|---|
| 1 | เดือน | ยอดขาย | เปลี่ยนแปลงจากเดือนก่อน |
| 2 | ม.ค. | 120,000 | |
| 3 | ก.พ. | 138,000 | 15.0% |
| 4 | มี.ค. | 131,100 | -5.0% |
สูตรในช่องสีฟ้า (ช่วงเช่น C2:C4 = พิมพ์ที่ช่องแรกแล้วลากลง):
- C3:C4
=(B3-B2)/B2
ช่อง C ตั้งรูปแบบเป็น % (รูปแบบ → ตัวเลข → เปอร์เซ็นต์) — ถ้าไม่ตั้ง จะเห็น 0.15 และ -0.05
ผลติดลบแปลว่าลดลง: มีนาคมขาย 131,100 บาท น้อยกว่ากุมภาพันธ์ 6,900 บาท คิดเป็น −5% ของ 138,000 แถวแรก (ม.ค.) ปล่อยว่างไว้เพราะไม่มีเดือนก่อนหน้าให้เทียบ
2. สัดส่วนจากยอดรวม (% Share)
ใช้ตอบว่าแต่ละสาขา แต่ละสินค้า หรือแต่ละหมวดค่าใช้จ่าย กินสัดส่วนเท่าไหร่ของทั้งหมด

ภาพจากไฟล์ Google Sheets จริง · เปิดไฟล์ตัวอย่างนี้ (ดูอย่างเดียว — ไฟล์ → ทำสำเนา เพื่อลองแก้)
ดูเป็นตาราง (ก๊อปตัวเลขได้)
| A | B | C | |
|---|---|---|---|
| 1 | สาขา | ยอดขาย | สัดส่วน |
| 2 | กรุงเทพ | 265,000 | 38.9% |
| 3 | เชียงใหม่ | 177,000 | 26.0% |
| 4 | ชลบุรี | 143,000 | 21.0% |
| 5 | ขอนแก่น | 97,000 | 14.2% |
| 6 | รวม | 682,000 | 100.0% |
สูตรในช่องสีฟ้า (ช่วงเช่น C2:C4 = พิมพ์ที่ช่องแรกแล้วลากลง):
- C2:C5
=B2/$B$6 - B6
=SUM(B2:B5) - C6
=SUM(C2:C5)
$B$6 ล็อกช่องยอดรวมไว้ ลากสูตรลงแล้วตัวหารไม่เลื่อนตาม (ถ้าลืม $ แถวถัดไปจะหารด้วยช่องว่าง ได้ #DIV/0!)
ตรวจความถูกต้องง่าย ๆ ด้วยการรวมคอลัมน์สัดส่วน ต้องได้ 100% พอดี ถ้าไม่ถึงหรือเกิน แปลว่ามีแถวที่ตกหล่นหรือสูตรชี้ผิดช่อง
3. Margin กับ Markup — สองคำที่ทำให้ตั้งราคาผิด
ซื้อแก้วมา 70 บาท ขาย 100 บาท กำไร 30 บาท — ถ้าถามว่า "กำไรกี่ %" คำตอบได้ทั้ง 30% และ 42.9% ขึ้นอยู่กับว่าเทียบกับราคาขายหรือเทียบกับต้นทุน

ภาพจากไฟล์ Google Sheets จริง · เปิดไฟล์ตัวอย่างนี้ (ดูอย่างเดียว — ไฟล์ → ทำสำเนา เพื่อลองแก้)
ดูเป็นตาราง (ก๊อปตัวเลขได้)
| A | B | C | D | E | F | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | สินค้า | ต้นทุน | ราคาขาย | กำไร | Margin | Markup |
| 2 | แก้วกาแฟ | 70 | 100 | 30 | 30.0% | 42.9% |
| 3 | เสื้อยืด | 120 | 199 | 79 | 39.7% | 65.8% |
| 4 | กระเป๋า | 450 | 590 | 140 | 23.7% | 31.1% |
สูตรในช่องสีฟ้า (ช่วงเช่น C2:C4 = พิมพ์ที่ช่องแรกแล้วลากลง):
- D2:D4
=C2-B2 - E2:E4
=D2/C2 - F2:F4
=D2/B2
Margin = กำไร ÷ ราคาขาย · Markup = กำไร ÷ ต้นทุน — บอกลูกค้าหรือหุ้นส่วนว่า "กำไร 30%" ต้องตกลงกันก่อนว่าหมายถึงตัวไหน
ร้านค้าส่วนใหญ่คุยกันด้วย Margin (เทียบราคาขาย) เพราะตอบได้ตรงว่าขายได้ 100 บาทเหลือกำไรเท่าไหร่ ส่วน Markup ใช้ตอนตั้งราคาจากต้นทุน ปัญหาเกิดเมื่อคิดว่า "อยากได้กำไร 30%" แล้วเอาต้นทุนคูณ 1.3 — ได้ราคา 91 บาท ซึ่งเป็น Margin แค่ 23.1% ไม่ใช่ 30%
4. ตั้งราคา · ราคาหลังลด · ย้อนหาราคาเต็ม

ภาพจากไฟล์ Google Sheets จริง · เปิดไฟล์ตัวอย่างนี้ (ดูอย่างเดียว — ไฟล์ → ทำสำเนา เพื่อลองแก้)
ดูเป็นตาราง (ก๊อปตัวเลขได้)
| A | B | C | D | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | ต้นทุน / ราคา | % | ผลลัพธ์ | ความหมาย |
| 2 | 70 | 30% | 100.00 | ราคาขายที่ได้ Margin 30% |
| 3 | 1,290 | 15% | 1,096.50 | ราคาหลังลด 15% |
| 4 | 850 | 15% | 1,000.00 | ราคาเต็มก่อนลด 15% |
สูตรในช่องสีฟ้า (ช่วงเช่น C2:C4 = พิมพ์ที่ช่องแรกแล้วลากลง):
- C2
=ROUND(A2/(1-B2),2) - C3
=A3*(1-B3) - C4
=A4/(1-B4)
- 1
อยากได้ Margin ตามเป้า
หารต้นทุนด้วย (1 − Margin) เช่น ต้นทุน 70 อยากได้ Margin 30% →=70/(1-30%)= 100 บาท - 2
ลดราคา X%
คูณด้วย (1 − X%) เช่น 1,290 ลด 15% →=1290*(1-15%)= 1,096.50 บาท - 3
รู้ราคาหลังลด อยากรู้ราคาเต็ม
หารด้วย (1 − X%) ไม่ใช่บวกกลับ 15% — 850 ÷ 0.85 = 1,000 บาท แต่ 850 × 1.15 = 977.50 ซึ่งผิด
ข้อผิดพลาดที่เจอบ่อย
ได้ 1500% แทน 15%
ลากสูตรสัดส่วนลงแล้วได้ #DIV/0!
ยอดเดือนก่อนเป็น 0 แล้วขึ้น #DIV/0!
=IFERROR((B3-B2)/B2,"") ให้ช่องว่างแทน errorบวก % ทบกันแล้วเกินจริง
ไม่อยากเริ่มจากชีตเปล่า?
คำถามที่ถามบ่อย
สูตรคำนวณเปอร์เซ็นต์ใน Excel กับ Google Sheets เหมือนกันไหม?
เหมือนกันทุกตัว ทั้งการหาร การตั้งรูปแบบเป็น % และฟังก์ชันที่ใช้ร่วม เช่น IFERROR และ ROUND
คำนวณ % การเติบโตเฉลี่ยหลายปี (CAGR) ยังไง?
ใช้ =(ค่าปีสุดท้าย/ค่าปีแรก)^(1/จำนวนปีที่ห่างกัน)-1 เช่น 1 ล้านเป็น 1.21 ล้านใน 2 ปี = (1.21/1)^(1/2)-1 = 10% ต่อปี
% ความสำเร็จตามเป้าหมายคิดยังไง?
ใช้ =ยอดที่ทำได้/เป้าหมาย เช่น ทำได้ 90,000 จากเป้า 120,000 = 75% ถ้าเกิน 100% แปลว่าทำได้เกินเป้า
ทำไมรวมสัดส่วนแล้วได้ 99.9% หรือ 100.1%?
เป็นเพราะการแสดงผลปัดทศนิยมทีละช่อง ค่าจริงข้างในยังรวมได้ 100% พอดี ถ้าอยากให้ตัวเลขบนรายงานรวมได้ 100 ต้องปรับช่องที่ใหญ่ที่สุดเอง
ใส่ % ต่อท้ายข้อความยังไง เช่น โต 15.0%
ใช้ TEXT: ="โต "&TEXT(C3,"0.0%") จะได้ข้อความ โต 15.0% เอาไปใส่หัวรายงานหรือข้อความแจ้งเตือนได้
